و مزاج و در بين تنقيه بايد كه اكليل الملك كل خطمى خبازى بابونه شنبليله آرد باقلا جوشانيده صاف نموده آب او را نطول نمايند و ثقل او را ضماد كنند و شير دختر بكوش و دماغ بسيار بچكانند خلاصه در سرسام بلغمى و سوداوى بايد طبيب تدبيرى كند كه مريض بخواب نرود زيرا كه بيخوابى بسيار مفيد است ؟ ؟ ؟ و لمّ او ظاهر است و مدرّات هم بسيار بايد استعمال كنند و غذا در ايّام منضج نخودآب و بعد از چهاردهم روزها كلابى و آش سكنجبين و شربت نارنج و امثال ذالك السّرسام السّوداوى علامت ان صغير و صلب و متفاوت بودن نبض و حمّى ليّنه و تغير دور ربع و هديان كفتن و فزع نمودن و مخوف بودن و كثرت هم و غم و كريه كردن و بيخوابى و زوال عقل و خشكى منخرين و لوذتين و تواتر نفس و مفتوح و مبهوة بودن چشم است علاج در يوم اوّل منضجى از تاجريزى كلبنفشه كل كاوزبان اسطوخوددوس پرسياوشان اصل السوس تخم كاسنى هريك دو م ل سپستان ده عدد ترنجبين 5 م ل بنوشند و اكر آب كاسنى و شاه‌تره اضافه كند اولى خواهد و الّا بعوض آب منضجات را از عرق شاه‌تره بجوشانند و در يوم بعد منضجى حقيق از تاجريزى بنفشه كل كاوزبان تخم كاسنى هريك دو م ل ترنجبين 5 م ل بنوشند و از عقب پنج آب حقنه ليّنه از خشايش و غيره كه ذكر شد بعلاوه پوست هليلهء زرد بسفانج كند و به همين ظابطه چهار پنج يوم مسهل احتقاقى صرف نموده و بعد از ان روزها احتقاقى بعوض او مسهل مشروب ميل نمايند صفة مسهل مشروب در اين مرض تاجريزى بنفشه